Informacje o KL Warschau i śledztwie w jego sprawie.
Arbeitserziehunglager (AEL) Warschau, Konzentrazionslager Warschau,
następnie KL Lublin - Arbeitslager (AL) Warschau, zwany Gęsiówką, istniał w
Warszawie na ruinach getta, niedaleko więzienia Pawiak, wzdłuż ul. Gęsiej
(obecnie Anielewicza) od 1942 do 1944 r. Miał pojemność ok. 5-7 tys. więźniów i
pochłonął ok. 20 tys. ofiar śmiertelnych (łącznie z rozstrzelanymi wokół
obozu), głównie żydowskich i polskich. 5 VIII 1944 oddział AK wyzwolił z obozu
kilkuset więźniów, którzy w nim jeszcze pozostawali po ewakuacji w lipcu.
Jeszcze przed końcem wojny władze komunistyczne założyły w tym miejscu
Centralny Obóz Pracy w Warszawie. Od stycznia do maja 1945 istniał tam również
obóz NKWD. Od maja 1945 r. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego prowadziło
na terenach po KL Warschau Centralny Obóz Pracy dla Odbudowy Warszawy w
Warszawie. W 1949 r. większość więźniów została zwolniona i na tym samym
terenie zostało utworzone Centralne Więzienie - Ośrodek Pracy, zlikwidowane w
1956 r.
Historia obozu.
Etapy śledztwa w sprawie KL Warschau:
od maja 1945 r. do 1947 r., przerwane zapewne z powodu dalszego wykorzystywania terenu obozu,
od 1974 r. do 1976 r. (wyczerpanie możliwości dowodowych na terenie PRL) i od 1986 r. do 1996 r. (umorzenie przez Prokuraturę Wojewódzką w Warszawie), te etapy śledztwa w ramach zadań Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce prowadziła M. Trzcińska
od 2002 r., wszczęte przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie, przekazane Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Warszawie
od 2006 r., przekazane Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Łodzi i nadal trwa.
Na podstawie książki Bogusława Kopki "KL Warschau. Historia i następstwa".
Podstawowe
Artykuły:
- "Nieznany KL Warschau", Bogusław Kopka, "Rzeczpospolita", 22 X 2007 r. dyskusja w grupie pl.soc.historia.
- "Prawda o KL Warschau" - polemika B. Kopki z artykułem J. Sawickiego i W. A. Terleckiego w "Naszej Polsce". (styczeń 2008)
- Jerzy Kochanowski, Śmierć w Warschau, "Polityka", 12 XI 2007
- Agnieszka Niezgoda, Arkadiusz Panasiuk, Tunel pod pomnik. KL Warschau: Biała plama czy dmuchany balon?, "Polityka", 25 VIII 2001 - zawiera opis działań M. Trzcińskiej
Książki:
- Bogusław Kopka, "Konzentrationslager Warschau. Historia i następstwa", IPN - KŚZpNP, Warszawa 2007
FILM: konferencja prasowa i
prezentacja książki udostępniony przez BEP IPN. Film zawiera wypowiedzi
m.in. dr. Bogusława Kopki, dr. hab. Janusza Kurtyki, Andreasa Mixa, Marka
Nowakowskiego i prof. Tomasza Szaroty.
- Maria Trzcińska, Obóz zagłady w centrum Warszawy - Konzentrazionslager Warschau, POLWEN, Radom 2002, 186 s.
Recenzja i streszczenia:
http://www.powstanie-warszawskie-1944.ac.pl/kl_warschau.htm,
http://wilk.wpk.p.lodz.pl/~whatfor/kl_warschau.htm,
http://www.naszawitryna.pl/ksiazki_123.html,
recencja (po niemiecku), Andreas Mix.
- Maria Trzcińska, KL Warschau w świetle dokumentów. Raport dla Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej na potrzeby szkół i budowy Pomnika Ofiar Obozu KL Warschau, POLWEN, Radom 2007, 374 s.
- Maria Trzcińska, KL Warschau - obóz zagłady dla Polaków w świetle dokumentów. Raport dla Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej na potrzeby szkół i budowy Pomnika Ofiar Obozu KL Warschau, POLWEN, Radom 2007, wyd. II poprawione, 430 s.
Kontakt: Rafał Maszkowski.